Trochę teorii - czyli co powinnismy wiedzieć zanim zaczniemy pisac powieść lub opowiadanie cz.1

Istnieją dwa główne podejścia do pisania powieści czy opowiadania :
a) z góry na dół
b) z dołu na górę

Jako dół rozumiemy Tekst właściwy - to co czytelnik ma przed swoimi oczyma.

Dzisiaj ogólnie opisze wam o co w tym chodzi, szczegółowo może innym razem.

Zacznę trochę niestandardowo, bo od podpunktu b)  - czyli pisanie z dołu d góry. twórca który pisze przy użyciu tej metody siada przed pustą kartką papieru, bądź też pustym dokumentem edytora tekstu i przelewa swoje myśli na kartkę. Cała fabuła i narracja powstają na bieżąco.

taki twórca po skończeniu pisania opowiadania siada ( właściwie powinienem powiedzieć: powinien zasiąść) przed napisanym przez siebie dziełem i je czyta wyłapując i najlepiej wynotowując wszystkie nieścisłości świata jaki wykreował, uzupełnia również luki w opowieści - wiadomości, które umknęły mu podczas pisania. ( powiedziałem powinien zasiąść, gdyż część początkujących twórców nie raczy przeczytać napisanego przez siebie dzieła, a zamiast tego podsuwa je pod nos innym, bądź też co gorsza zaśmieca portale literackie. Podczas gdy jego "dzieło" posiada rażące błędy w opisach, spójności akcji etc. - błędy które można w znacznej części wyłapać analizując własne dzieło)

głównymi minusami pisania "z głowy" są:

-w trakcie pisania można stracić wątek czy też wenę i utknąć w połowie czy trzech czwartych i nie wiedzieć co dalej napisać, by opowiadanie miało jakikolwiek sens.
- jeżeli piszemy dłuższe dzieło literackie  możemy pogubić się w wydarzeniach, postaciach i ich cechach etc.


Drugim podejściem jest podpunkt a) z góry na dół - górą jest tu wszystko to co o swoim dziele wie autor, a nie koniecznie wie o tym czytelnik.

 autor który stosuje podejście z góry na dół przygotowywuje sobie stos kartek na których wypisuje sobie:
-ogólne założenia świata przedstawionego: ogólne położenie geograficzne (eg klimat, miasto) typ społeczeństwa
- wszystkie najważniejsze postacie, które wystąpią w jego dziele, oraz ich cechy charakterystyczne, jak również cechy charakteru.
-kluczowe momenty swojego dzieła - szkielet opowieści - narracja będzie podażać od jednego punktu do drugiego.

plusy
-autor podczas pisania właściwego tekstu nie musi zastanawiać się nad kolejnymi wydarzeniami, czy też wymyślać postaci na bieżąco

minusy:
-dużo pracy, która nie zawsze może być satysfakcjonująca, a wręcz może zniechęcać


moim zdaniem przy pisaniu powieści najlepiej korzystać z obydwu tych metod. to znaczy zanim zacznie się pisać wypisać sobie główne założenia tego co chce się pisać, nie wchodząc jednak w szczegóły - ale to już zależy od preferencji autora. Kiedy ja wypisze sobie za dużo danych na temat opowiadania, które zamierzam napisać, perspektywa samego napisania opowiadania przestaje być dla mnie ciekawa. Z drugiej jednak strony, kiedy zasiądę do pisania, bez zastanowienia się o czym ono ogólnie będzie i jakie postacie będą w nim występować to zwykle docieram do "połowy" i nie mogę ruszyć dalej.

Ograniczeni przez język

jednotorowość narracji

Język otacza nas z każdej strony, to właśnie dzięki niemu możliwa była nasza ewolucja społeczna. To on pozwala nam przekazywać sobie nawzajem abstrakcyjne idee. To dzięki niemu jesteśmy w stanie przekazać swoje emocje, pomysły, wszystko to co pozwala nam funkcjonować w społeczeństwach. (Grzegorczykowa) Język, jednakże nie jest narzędziem doskonałym – mimo swych niezmierzonych zasług dla rozwoju ludzkości ma swoje ograniczenia, które niestety sprawiają, że człowiek, który się nim posługuje również w pewien sposób staje się ograniczony.

Ograniczenia wynikające z używania języka można zaobserwować zwłaszcza podczas słuchania radia czy, czytania książki. Właściwie, ograniczenie to widoczne jest za każdym razem kiedy mamy kontakt z narracją i to z narracją szeroko pojętą, nie tylko jako narracją literacką, ale także tą, z którą spotykamy się na co dzień. Zawsze kiedy jesteśmy o czymś informowani: czy to w gazecie, czy w radio, czy mówi nam to nauczyciel w szkole czy znajomy opowiada o swych niedawnych przeżyciach mamy do czynienia z narracją.(Fludernik)

Cóż więc nas ogranicza? Otóż, nasz język jest jednotorowy. Oznacza to, iż nie możemy mówić więcej niż o jednej rzeczy naraz. Wyobraźmy sobie głowicę magnetofonu przesuwającą się po taśmie, lub igłę gramofonu podróżującą po winylowej płycie. Głowica, tudzież igła zawsze znajdują się w jednym i tylko jednym miejscu nagrania. Tak samo jest z naszym językiem – mimo iż w naszej głowie błyskawicznie zrodzi się pewna idea, to by ją przedstawić, będziemy musieli spędzić trochę czasu opisując po kolei jej atrybuty. Poniższy przykład powinien dobrze zilustrować ten koncepcję:

Z krzewów rosnących wzdłuż gościńca wychynęła postać ludzka. Był to mężczyzna, lat około czterdziestu, o ciemnych włosach, błękitnych oczach i jasnej cerze. Odziany był w skórzaną kurtkę pikowaną, takież spodnie i wysokie, znoszone buty podróżnicze. Na głowie miał kaptur przypięty do długiego, brązowego elfiego płaszcza. U pasa miał zawieszony miecz półtoraręczny w drewnianej pochwie, a w cholewie buta widoczna była rękojeść sztyletu. Człowiek rozejrzał się po gościńcu, jego wzrok zatrzymał się na chwilę na majaczących w zachodniej stronie kurhanach, po czym człek ten wylazł na trakt, otrzepując się z listowia i drobnych gałązek.

Cytat ten możemy znaleźć w artykule Agnieszki Szadny, który traktuje o najczęściej popełnianych przez początkujących pisarzy błędach. We fragmencie widać, iż jego autor boryka się z dość istotnym problemem – mianowicie to co znajdując się na wspomnianym trakcie za pomocą zmysłu wzroku zaobserwowalibyśmy dość szybko, w książce musi być przedstawione za pomocą dość dużego bloku tekstu. (gdybyśmy znajdując się na rzeczonym trakcie, przyglądali się rzeczonemu mężczyźnie tak długo jak czytamy ten fragment tekstu, wydać by się to mogło co najmniej podejrzane)

Narracja, a jest w niej zanurzony cały otaczający nas świat, zmusza nas do opisywania. Nie ma słowa, które oznaczałoby iż jednocześnie ulica przejechał tramwaj, a na pobliskim chodniku małe dzieci grały w klasy. To co zaobserwowaliśmy jako jedno zdarzenie wyglądając przez okno musimy opisać jako sekwencje, jeżeli chcemy je zreferować innej osobie.

Ta właśnie cecha języka, a co za tym idzie narracji, sprawia iż opowiadając coś (zdając sprawozdanie), jesteśmy zmuszeni do selekcjonowania informacji inaczej nasze wypowiedzi traciłyby na sensie, dlatego też Agnieszka Szadny w swoim artykule proponuje zamienić zamieszczony wyżej przykład opisu postaci na znacznie krótszy, będący jednocześnie znacznie łatwiej przyswajalnym dla czytelnika i niosący ten sam komplet najważniejszych informacji:

„Spomiędzy krzewów rosnących wzdłuż gościńca wychynęła jakaś postać. Był to mężczyzna w podróżnym stroju i z mieczem. Odsunął kaptur, ukazując czarne włosy i kontrastujące z nimi niebieskie oczy, i rozejrzał się po gościńcu. Na chwilę zatrzymał wzrok na widocznych w oddali kurhanach, po czym wyszedł na trakt, otrzepując swój elfi płaszcz z liści i poprawiając wiszący u pasa miecz.

Kolor cery, pikowaną kurtkę i sztylet można sobie darować, bo przeładowują opis szczegółami. [...] „Mężczyzna” mniej więcej definiuje nam wiek bohatera: nie młodzieniec i nie starzec, a czy ma około czterdziestu lat, czy około trzydziestu pięciu, to naprawdę na tym etapie akcji nie jest ważne. Informacje o tym, że bohater posiada płaszcz z kapturem, wplotłam w akcję, każąc mu robić różne rzeczy z tymi częściami odzieży. Czytelnik zobaczy, co trzeba, a my unikamy „inwentaryzacji”. Elfie płaszcze zwykle są zielonobrązowe, więc opis koloru też sobie darowałam. Sztylet w cholewie pominęłam, jako w tym momencie nieistotny, a informację, że miecz był akurat w drewnianej pochwie potraktowałam jako nieistotną zupełnie, a wręcz mieszającą w głowie. Mnie osobiście w trakcie czytania oryginału mignęła przed oczami pochwa miecza zrobiona z ledwie oheblowanego drewna” (http://t.co/EvLpPbL1 p.2)

Podsumowując, język ogranicza nas, gdyż tak naprawdę posługując się nim nigdy nie oddamy istoty sprawy, możemy jedynie opisać ją tak dokładnie jak tylko potrafimy, a następnie pokładać nadzieję, że odbiorca naszego przekazu prawidłowo go zinterpretuje i zrozumie sens naszej wypowiedzi. Sekwencyjny języka jest w nas tak głęboko zakorzeniona że praktycznie jej nie zauważamy, tymczasem ogranicza ona w znaczny sposób treść informacji jakie możemy między sobą wymieniać.

Sesja

Sesja i Egzaminy, ach jak ja uwielbiam się uczyć o tych wszystkich ludziach i ich osiągnięciach. Typowe 3 x Z. Nah. Stresuję się nie potrzebnie ale tak już ze mną bywa. Egzamin w poniedziałek. Potem wolne.

Witam wszystkich

Witam wszystkich,
Być może znacie mnie już z bloga na którym mniej lub bardziej systematycznie zajmuje się tłumaczeniem książki Marthy Wells zatytułowanej Wrota Bogów. Na tym blogu, będę zamieszczał swoje przemyślenia, wydarzenia z życia codziennego etc.

Może powiem kilka słów o sobie. Moją pasją od zawsze były książki, głównie wszelkiego rodzaju fantastyka. Dlatego też jak wiele innych mi podobnych osób, postanowiłem napisać książkę w tej tematyce, jak większość takich osób miałem w tedy jakoś tak 13 - 14 lat.  Jednak, mimo ciągłego doskonalenia moich opowiadań, moja twórczość średnio mi się podobała. Dlatego też z biegiem czasu pisałem coraz mniej, a raczej zająłem się prowadzeniem badań (jeżeli można tak to nazwać) nad budową powieści. Co powinna zawierać, by podobała się czytelnikowi.

Moje badania doprowadziły mnie na mój obecny kierunek studiów - literaturoznawstwo. Szczególnie interesuję się pojęciem monomitu. Określa ono strukturę i etapy opowieści o podróży bohatera, która powielana jest od tysiącleci w mitologiach, książkach i filmach. Monomit opisuje strukturę jaka pojawia się w typowej powieści jakie cechy ma bohater jakie postacie i trudności napotyka na swojej drodze. Szczególnie polecam dwie książki dotyczące tego tematu: "Bohater o tysiącu twarzy" Joseph Campbell oraz "Podróż autora. Struktury mityczne dla scenarzystów i pisarzy" Christopher Vogler , jeżeli znajdę chwilę czasu i chęci to napiszę w skrócie o co chodzi w tym całym monomicie.

Może się też zdarzyć, że kiedyś zaprezentuje moją skromną twórczość. Jednakże jest to mało prawdopodobne, nie jestem zbytnio zadowolony z tego co pisze. Powiem wam, że im więcej posiada się wiedzy teoretycznej na temat pisania, tym trudniej się do niego zabrać, choć przyznam że wiedza teoretyczna jest bardzo przydatna, pozwala zauważyć, że wiele pozornie nie istotnych elementów ma niesamowity wpływ na odbiór książki przez czytelnika.

Moją drugą  pasją są komputery, obecnie mam skończoną specjalizację Technologia Informacyjna na studiach pierwszego stopnia (nie licząc Filologi Angielskiej, która była specjalizacją przewodnią). Mam na swym koncie prawie gotowe demo gry przygodowej w RPGMakerze, kilka niedokończonych gier tekstowych oraz co najważniejsze współprace z moim wieloletnim przyjacielem Skellusem twórcą gier flashowych. Tworzyłem etapy do takich gier jak Kulkis 1.5. Obecnie na powoli wykańczam etapy do Sybmunchera.

No i to chyba na razie tyle. Pewnie i tak nikt nie będzie zaglądał na tego bloga ^^